> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://erfgoed.app/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Onder de toonbank
- URL: https://erfgoed.app/story/onder-de-toonbank/
- Published: 2026-09-24T09:50:47.000Z
- Updated: 2026-09-24T09:50:47.000Z
- Author: ErfgoedApp
- Tags: Erfgoedverhalen, Plezier

In het digitale tijdperk is pornografie toegankelijker dan ooit. Maar wist je dat het genre ook in de vorige eeuw massaal werd geconsumeerd? Pikante tijdschriften en prikkelende seksromans vonden gretig hun weg naar het Vlaamse publiek. 

*De tijgerin*, *Het vlees is zwak, Help eens wat mee, lieverd* … Deze erotische pulpromannetjes werden in de jaren 60 en 70 massaal verkocht. Niet in de gewone boekhandel, maar discreet ‘onder de toonbank’ van de krantenwinkel of via colporteurs die van deur tot deur gingen. Ook de auteurs bleven onder de radar en verhulden zich achter een expliciete of Amerikaans klinkende schuilnaam (Jan De Neucker, Lou Merryl, J.D. Burton, Franklin Frehman ...).

Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience bezit een [****uitgebreide collectie ‘onder de toonbank’-literatuur**](https://uniqo.de/5TEnKb?ref=erfgoed.app) van ondertussen bijna 2.000 titels.

![Nymph magazine: galante lectuur voor volwassenen © Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, cat.nr. 839645](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/2026/09/sprekendEG6.jpeg)

Nymph magazine: galante lectuur voor volwassenen © Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, cat.nr. 839645

De titels en covers mogen dan wel braaf overkomen, de inhoud is dat vaak niet. Het genre evolueert van gewaagde burgerromans tot het meer expliciete werk of regelrechte SM, al dan niet geïllustreerd met foto’s of tekeningen. Katholiek Vlaanderen reageert en vernietigt tonnen gedrukte erotiek. Vergeefse moeite, want het expliciet seksuele dringt door in de ‘bovengrondse’ literatuur. Bekende schrijvers als Jef Geeraerts, Hugo Claus en Louis Paul Boon combineren seks en het geschreven woord. 

Duizenden boeken, ook met een erotische of seksueel getinte inhoud, belandden eeuwenlang op de kerkelijke index. Het verhaal daarachter lees je in de scrollstory [****Gevaarlijk papier**](https://erfgoed.app/scrollstory/178c384e-b70e-4e55-9f17-09758a3965f6).

![De onthaarde maagd © Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, cat. nr.608306](https://storage.ghost.io/c/f4/16/f4162a4d-727a-468d-b8b7-70c4f5ac2ed7/content/images/2026/09/sprekendEG2.jpeg)

De onthaarde maagd © Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, cat. nr.608306

Begin jaren 70 verloren pulpromans populariteit aan tijdschriften, die meer visueel materiaal konden bevatten en goedkoper waren om te produceren. Uitgeverijen zoals De Schorpioen begonnen daarom tijdschriften uit te geven, waaronder *Sex Top* en *Sexy West*. Een ander tijschrift, *De Mascotte,* begon nog sterk in de traditie van de pulproman, met één erotisch verhaal per nummer. Gaandeweg werd de inhoud echter steeds gevarieerder en verschenen er ook andere rubrieken, zoals horoscopen. Ook de covers werden explicieter. 

In de online tentoonstelling [****Porno, pulp en literatuur**](https://consciencebibliotheek.be/nl/online-expo/porno-pulp-literatuur?ref=erfgoed.app) neemt de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience je mee op een fascinerende reis door de Vlaamse pornografische uitgaves.

Tekst: Sam Capiau  
Dit verhaal verscheen ook in *faro | tijdschrift over cultureel erfgoed,* 12(2019)2.